Van idee naar product: mijn proces

Mensen vragen me regelmatig hoe ik van een idee naar een werkend product kom. Ze verwachten een gestructureerd antwoord. Een framework. Een stappen-plan met mooie namen.

De realiteit is rommeliger dan dat. Maar er zit wel degelijk een proces in, al is het meer een patroon dat ik door de jaren heen heb ontwikkeld dan een bewuste methode.

Het begint met een probleem

Nooit met een oplossing. Nooit met "ik wil een app bouwen." Altijd met een probleem dat ik heb gezien bij echte mensen.

Bij Blooom was het: coaches besteden te veel tijd aan administratie en te weinig aan coaching. Bij presskit.gg: indie game studios hebben geen goede manier om hun game aan de pers te presenteren sinds presskit() niet meer wordt onderhouden. Bij UpKeep Online: eigenaren van historische schepen hebben geen digitale manier om hun onderhoud bij te houden.

Al deze problemen hebben iets gemeen: ik zag ze bij mensen die ik kende of met wie ik in contact kwam. Niet door marktonderzoek, niet door enquetes, maar door gesprekken en observatie.

Dat is belangrijk. Een probleem dat je zelf hebt gezien, begrijp je beter dan een probleem dat je uit data hebt gehaald. Je kent de context, de frustraties, de workarounds die mensen nu gebruiken.

Validatie zonder overdrijving

Ik doe niet aan uitgebreide validatiefases. Geen landing pages met wachtlijsten, geen Kickstarter-campagnes, geen maanden marktonderzoek.

Wat ik wel doe: praten met vijf tot tien mensen die het probleem hebben. Niet via een formulier, maar echt praten. Bellen, een kop koffie, een videocall. Ik vraag niet "zou je dit product willen gebruiken?" Want daar zegt iedereen ja op. Ik vraag: "hoe los je dit nu op? Wat kost het je aan tijd? Wat zou het je waard zijn als het makkelijker was?"

Als minstens de helft van die gesprekken bevestigt dat het probleem echt pijn doet en dat ze bereid zijn te betalen voor een oplossing, ga ik bouwen. Zo niet, dan niet.

Dit hele proces kost een week of twee. Niet meer. Ik wil snel van "misschien" naar "ja" of "nee."

De eerste versie: klein en lelijk

Mijn eerste versies zijn bewust minimaal. Ik bouw alleen wat nodig is om het kernprobleem op te lossen. Geen bijzaken, geen nice-to-haves, geen perfecte interface.

Voor Blooom was de eerste versie letterlijk een dashboard waar coaches hun klanten konden toevoegen en sessienotities konden bijhouden. Geen facturatie, geen trajectbeheer, geen klantportaal. Dat kwam allemaal later.

Ik gebruik de technologie die ik het beste ken. Meestal is dat Next.js met React voor de frontend en Node.js met PostgreSQL voor de backend. Geen exotische stacks, geen bleeding-edge frameworks. Vertrouwd gereedschap waarmee ik snel kan werken.

De eerste versie staat er meestal binnen vier tot zes weken. Dat is snel, maar het is haalbaar als je meedogenloos focust op het absolute minimum.

Echte gebruikers, zo snel mogelijk

Zodra de eerste versie werkt, zoek ik gebruikers. Niet honderden. Vijf tot tien is genoeg om te beginnen.

Ik geef ze het product gratis of tegen een gereduceerd tarief, in ruil voor eerlijke feedback. Niet "wat vind je ervan?" maar "gebruik het een week en vertel me wat je frustreert."

Die eerste gebruikers zijn goud waard. Ze vinden bugs die ik over het hoofd heb gezien. Ze gebruiken het product op manieren die ik niet had bedacht. En het belangrijkste: ze vertellen me wat ze nog missen.

Ik maak lijstjes van alles wat ze zeggen. Niet om alles te bouwen, maar om patronen te herkennen. Als drie van de vijf gebruikers hetzelfde probleem noemen, is dat een duidelijk signaal.

Itereren en verbeteren

Na de eerste feedback begint de echte cyclus: bouwen, meten, verbeteren. Niet in de lean-startup-theorie-zin, maar in de praktische zin.

Elke week kies ik de een of twee dingen die de meeste impact hebben en bouw die. Soms is dat een nieuwe feature. Soms is dat een bugfix. Soms is dat een verbetering van de bestaande interface.

Ik plan niet maanden vooruit. Ik plan een week, hooguit twee. De markt verandert, gebruikers verrassen je, en je eigen inzichten verschuiven naarmate je meer leert. Lange-termijn roadmaps zijn fictie.

Wat ik wel heb is een visie. Ik weet waar ik naartoe wil met het product. Maar de route daarheen is flexibel.

Wanneer geld vragen

Ik begin zo snel mogelijk met betaalde gebruikers. Niet alleen omdat ik het geld nodig heb (hoewel dat ook meespeelt), maar omdat betalende klanten andere feedback geven dan gratis gebruikers.

Iemand die betaalt, heeft verwachtingen. Die persoon is eerlijker over wat niet werkt. Die persoon is ook een betere indicator van of je product echte waarde levert. Gratis gebruikers blijven hangen uit beleefdheid. Betalende klanten blijven alleen als het de moeite waard is.

Mijn prijsstrategie is simpel: begin laag, verhoog naarmate het product beter wordt. De eerste klanten betalen minder en krijgen meer persoonlijke aandacht. Latere klanten betalen meer en krijgen een volwassener product. Dat voelt eerlijk voor beide kanten.

De dingen die ik niet doe

Misschien net zo belangrijk als wat ik wel doe.

Ik schrijf geen businessplannen. Ik maak geen financiele prognoses voor vijf jaar. Ik zoek geen investeerders. Ik huur geen team in voordat het product zichzelf bewijst.

Ik bouw geen features "voor de toekomst." Ik optimaliseer niet voor schaal voordat er schaal is. Ik bouw geen mobiele app als een responsieve website volstaat.

Dit klinkt misschien als luiheid. Maar het is het tegenovergestelde: het is discipline. Het is de discipline om niet vooruit te lopen op waar je nu bent, en om je energie te richten op wat nu het meeste impact heeft.

Het patroon

Als ik het moet samenvatten in stappen:

1. Zie een echt probleem bij echte mensen.
2. Praat met een handvol van die mensen om te bevestigen dat het probleem het oplossen waard is.
3. Bouw de kleinst mogelijke versie die het kernprobleem oplost.
4. Zet het in handen van echte gebruikers.
5. Luister naar wat ze zeggen en observeer hoe ze het gebruiken.
6. Verbeter elke week een of twee dingen.
7. Begin zo snel mogelijk met betaalde klanten.
8. Herhaal stap 5, 6 en 7.

Het is geen raketwetenschap. Het is niet revolutionair. Maar het werkt. Consistent, herhaaldelijk, bij elk product dat ik heb gebouwd.

Het enige dat je nodig hebt is de bereidheid om klein te beginnen, eerlijk te luisteren, en lang genoeg vol te houden om het resultaat te zien. Dat laatste is waar de meeste mensen afhaken.